یکشنبه 23 مرداد 1401

خصوصیات گیاه شناسی کلزا

- ویژه -spot_img

با خصوصیات گیاه شناسی کلزا در این مقاله بیشتر آشنا خواهید شد. کلزا گیاهی است از خانواده کروسیفر (Cruciferae) با نام علمی  (Brassica napus) و نباید آن را با منداب که نام علمی آن  (Eruca sativa) و بومی ایران می باشد اشتباه گرفت.

تعدادي گونه هاي وابسته نیز وجود دارند که براي تولید بذر کاشته می شوند مانند (Albasinapsis) یا خردل سفید که طعمی تند دارد، این گیاه زمانی در سوئد براي روغن آن بطورگسترده کشت می‌شد و (Brassica Juncea) یا خردل قهوه اي که یک گونه فرعی است که در شبه قاره هند از نظر بومی دانه روغنی  مهمی محسوب می شود و خردل سیاه یا (Brassica nigra)  که بطور گسترده کاشته می شود و بالاخره خردل اتیوپی یا (Karinata Brassica) که کشت آن به افریقاي شرقی محدود می شود.

خصوصیات اندامهاي مختلف کلزا

ریشه:

داراي یک ریشه عمودي اصلی، قوي، بلند و تعداد زیادي ریشه هاي فرعی است که معمولا افقی هستند. ریشه اصلی تا عمق ۸۰ سانتی متر در خاك فرورفته و حتی در کشت هاي متراکم گیاه را از خطر خوابیدگی در مقابل باد محافظت می نماید .

ساقه :

 گیاه پس از جوانه زدن اولین برگ هاي واقعی تشکیل یک زرت می دهند که در این مرحله قد گیاه بسیار کوتاه و فاصله بند ها به هم نزدیک و ارتفاعی حدود ۱ تا ۱.۵ سانتی متر دارد. در حالت به ساقه رفتن ساقه معمولاً گرد، راست و سبز  رنگ است وارتفاعی بین ۶ تا ۱۵۰ سانتی متر پیدا می کند.

در استرالیا طول ساقه گاهی تا ۲۵۰ سانتی متر می رسد که از نظر برداشت مشکلات زیادي دارد و واریته هاي پاکوتاه مناسب ترند. بسته به رقم، تراکم بوته و بهاره یا پاییزه بودن و حاصلخیزي زمین تعدادي شاخه نیز روي ساقه بوجود می آید.

کلزاي پاییزه که در پاییز کشت می شود در آن سال یک زرت تولید می کنند که در زمستان عمدتاً در خواب می ماند ودر سال بعد با گرم شدن هوا شروع به رشد می نماید. آن هایی که بهاره اند و  در بهار کاشته می شود دوره زرت بسیار کوتاهی دارند وبه زودي شروع به رشد می نمایند.

برگ:

 برگ ها در مرحله زرت طویل، عریض با حاشیه صاف و پس از به ساقه رفتن حاشیه برگ ها مضرس می شود. رنگ آنها سبز تیره، سبز مایل به زرد و نوك تیز و بدون دمبرگ می باشند. تعداد آن ها در ارقام بهاره متفاوت ودر بهاره بین ۶ تا ۱۲ برگ و در پاییزه گاهی به حدود ۴۰ عدد می رسد. برگ ها در زمان رسیدن شروع به زردي نموده واز پایین به بالا خشک شده ریزش می نمایند که باعث سهولت در عمل برداشت محصول می گردد.

گل:

 گل ها عمدتاً به رنگ زرد روشن و داراي ۴ کاسبرگ، ۴ گلبرگ و ۶ پرچم بود که دو عدد آن هاکوتاهتر و ۴ عدد آن ها بلند است وگل ها روي یک گل آذین خوشه اي بلند قرار دارند که در انتهاي ساقه اصلی وشاخه ها بوجود می آید و تعداد تابع آب و هوا، روش هاي زراعی ونوع واریته است. دوره گلدهی نیز ۳ تا ۵ هفته و گاه حتی بیشتر است. گل ها معمولاً خود گشن بوده ولی حدود ۳۰ درصد دگرگشنی دارند که کاربرد حشرات وکندوهاي زنبور می تواند در باردهی بیشتر دانه موثر باشد. و توصیه می کنند که قرار دادن حداقل ۵ کندوي زنبور عسل براي هر هکتار می تواند میزان محصول را تا ۵۰ در صد افزایش دهد.

میوه:

میوه کلزا غلافی بلند و باریک به نام خورجینک است که پس از تلقیح از پایین به طرف بالا شروع به تشکیل شدن می نماید وطول آن به ۵ تا ۱۰ سانتی متر می رسد که در موقع رسیدن ممکن است باز شده و موجب ریزش بذرها شود. این غلاف ها محتوي ۱۵ تا ۴۰ بذر کوچک گرد هستند واستحکام غلافها یک صفت مفید واریته است.

دانه:

دانه کلزا کروي و کوچک بوده که قطر آن معمولاً  ۱.۷۵ تا ۲  میلی متر وگاهی ۲.۵ میلی متر است. رنگ آن قهوه اي تیره یا سیاه رنگ بوده در مرحله نارس تر سبز رنگ است. وزن هزار دانه آن بسته به واریته و فصل متفاوت و ۴ تا ۶ گرم تغییر می کند که برگ ارقام کاشت بهاره سنگین ترند. بذر داراي یک پوشش صاف یا سوراخ دار بوده و محتوي ۳۰ تا ۵۰ درصد روغن می باشند.

جدیدترین‌ها

- ویژه -spot_img

جدیدترین‌ها

ارسال دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفاً نام خود را وارد کنید